De veranderingen in 20 jaar FM 

Bron: Facto, april 2018

Dit jaar bestaat adviesbureau VFM Facility Experts in Utrecht 20 jaar. Facto sprak oprichter en directeur Victor van Hooijdonk over de veranderingen die in sinds de start van zijn bureau hebben plaatsgevonden, in de facilitaire branche en in het vak.

Kun je je eerste jaren als facilitair consultant beschrijven?
Victor van Hooijdonk: ‘In die tijd, ik spreek over eind jaren 90, werd Facility Management in toenemende mate beïnvloed door de Angelsaksische wijze van organiseren. In de tien jaren daarvoor was het vakgebied van Huishoudwetenschap in naam al doorontwikkeld naar Facility Management, maar vanaf midden jaren 90 werd Facility Management pas echt zichtbaar binnen organisaties.
In deze periode werd de drang naar het efficiënter en effectiever inrichten van organisaties steeds groter. De focus van de Facility Manager lag op het scherp inkopen van contracten, het meetbaar maken van kwaliteit en documenteren.’

Wat waren in die tijd de activiteiten van jouw bureau?
‘We waren veelal bezig met het aanbesteden van single services zoals catering en schoonmaak en inrichten van meetinstrumenten. Dat had natuurlijk te maken met de oorsprong van ons bureau maak dat kenmerkte voor veel andere adviesbureaus in deze branche de start. Pas later zijn wij opgeschoven naar een integraal advies- en interimbureau. Ik heb er vanaf de start wel heel bewust voor gekozen om als facilitair bureau te opereren en niet te specialiseren in één service. Dat was een keuze met het hart en ik ben meer dan tevreden over het resultaat van die keuze.’

En de jaren daarna, wat speelde er toen?
‘In de periode daarna tussen 2001 en 2008 was er weinig aanleiding tot grote verandering. Economische crises maakten dat de focus meer en meer kwam te liggen op kostenefficiency. In die periode bezochten we met een aantal opdrachtgevers, Facility Managers, Villa FM in Rome. Het was de tijd van de kaasschaaf of de botte bijl. We discussieerden volop over de toekomst van FM met als stip aan de horizon verregaande uitbesteding, flexibele huisvesting en uiteindelijk individuele facilitaire budgetten per medewerker, een soort mobiliteitskaart voor facilitaire diensten. Dat was toen een mooi vergezicht.’

Waar is de laatste tien jaar de focus op komen te liggen?
‘Binnen FM is de aandacht veel meer op de klant komen te liggen. Het besef dat mensen het verschil maken in organisaties, heeft ertoe geleid dat vanuit verschillende invalshoeken, waaronder HR, IT en FM, meer aandacht is gekomen voor de behoefte van de klant.
Dienstverlening, hospitality en gastvrijheid kwamen vanaf 2010 bij iedere Facility Manager op de agenda. Stonden we daarvoor als adviesbureau vooral aan de tekentafel van processen en procedures voor opdrachtgevers, de laatste jaren ging het vooral om visietrajecten op gebied van hospitality, het in kaart brengen van klantgroepen en het afstemmen van de dienstverlening op die klantgroepen.

Tegelijk kwam er in aanbestedingen meer nadruk op kwaliteit en binnen contractmanagement ontstond er beweging van ‘control’ naar ‘partnerships’. Voorheen werden inkooptrajecten vaak gezien als een ‘moetje’ en een losstaand en een – in sommige gevallen – vervelend traject. Tegenwoordig zien steeds meer organisaties het als kans om vanuit de ambitie van de organisatie te komen tot een sourcingstrategie die actief bijdraagt aan het bestaansrecht van de organisatie.’

Heb je andere recente verschuivingen gemerkt?
‘De aandacht voor hospitality en gastvrijheid was slechts het begin van een verschuiving binnen Facility Management naar meer mensgerichte en waarde-toevoegende thema’s. Met de opkomende economie ontstaat de komende jaren een krapte op de arbeidsmarkt waardoor steeds meer aandacht komt voor de invloed van de werkomgeving en de services op het binden, boeien en behouden van jonge, talentvolle medewerkers. Human facility management en wendbaarheid zijn voorbeelden van thema’s die de laatste tijd veel aandacht krijgen. Facilitair ontwikkelt naar een afdeling die aantoonbaar bijdraagt aan employee branding en het imago van een organisatie.
En sourcingmodellen staan meer en meer op de agenda. De afgelopen jaren begeleiden we veel organisaties bij de keuze van het beste sturingsmodel. Een paar jaar geleden was dat vaak maincontracting en IFM. Tegenwoordig zien we ook weer een toenemende behoefte van vooral van middelgrote organisaties naar meer controle en sturing waarbij de inschakeling van managing agents een van de meest gekozen oplossingsrichtingen is geworden. Groot en internationaal kiest steeds meer voor verdergaande uitbesteding van stenen en services en middelgroot en lokaal voor deze variant.’

En hoe zit het met thema’s als duurzaamheid en technologie?
‘Ja, die staan inmiddels ook midden in de belangstelling. Duurzaamheid is terecht zeer actueel. Wat bij veel organisaties begon met kleine stappen in afvalscheiding is inmiddels een standaard in de markt en ontwikkelt zich door naar circulair FM. Een mooi voorbeeld vond ik het ADG congres van enkele weken terug, waarbij MVO als belangrijkste pijler werd geschetst. Facility Managers kunnen een wezenlijke bijdrage leveren aan een betere leefomgeving. Het wordt hoog tijd dat we echt hiermee aan de slag gaan. En ook de digitalisering is van invloed op ons vakgebied. De eerste Smart Buildings en ontvangstrobots zijn niet alleen veel besproken onderwerpen, sommige organisaties zijn er al enige tijd mee aan de slag.’

Tot slot, hoe ziet de toekomst er volgens jou uit?
‘Ik ben positief. Grote service providers zijn steeds beter in staat om niet alleen de facilitaire dienstverlening te rationaliseren en efficiënter te maken, maar ook te innoveren. Daarnaast zullen technische ontwikkelingen en (social) media Facility Managers nog beter in staat stellen om sneller in te spelen op individuele behoeften van klanten en daar de dienstverlening op af te stemmen. Misschien dat die Facilitaire Kaart er dan toch nog gaat komen.’

 

Link naar artikel op Facto: https://facto.nl/veranderingen-20-jaar-fm-victor-van-hooijdonk/

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer.
Akkoord